Zespół kruchości w wieku senioralnym, określany jako kruchość, to stan charakteryzujący się postępującym pogorszeniem sprawności fizycznej, zmniejszeniem rezerw fizjologicznych organizmu
i zwiększoną podatnością na czynniki stresogenne, takie jak choroby, hospitalizacje, urazy. Jednak nie jest to nieunikniona konsekwencja samego procesu starzenia. Do zdiagnozowania zespołu kruchości bierze się pod uwagę występowanie co najmniej trzech z pięciu poniższych kryteriów:
- Niezamierzona utrata masy ciała-niedożywienie,
- Osłabienie mięśni - trudności we wstawaniu z krzesła, brak siły,
- Zgłaszane uczucie wyczerpania/zmęczenia,
- Spowolnienie - wolniejszy chód,
- Niska aktywność fizyczna - ograniczenie codziennych czynności, rzadsze wychodzenie z domu.
Zespół kruchości wynika ze złożonych interakcji między procesami starzenia, chorobami przewlekłymi i czynnikami środowiskowymi. Główne przyczyny to:
- Sarkopenia- zanik masy i siły mięśniowej,
- Choroby przewlekłe- cukrzyca, choroby serca, nowotwory, schorzenia układu oddechowego, neurologiczne, takie jak choroba Parkinsona czy układu ruchu,
artretyzm, osteoporoza, - Niedożywieniei niedobory pokarmowe,
- Zaburzenia hormonalne,
- Problemy psychospołeczne- izolacja społeczna, poczucie osamotnienia, porzucenia, depresja.
Osoby z zespołem kruchości są bardziej narażone na upadki, złamania (zwłaszcza szyjki kości udowej), niepełnosprawność, hospitalizacje, a nawet śmierć.
Zapobieganie i łagodzenie skutków zespołu kruchości obejmuje wielokierunkowe działania:
- Aktywność fizyczna: regularne, umiarkowane ćwiczenia (np. spacery, wchodzenie po schodach, ćwiczenia siłowe) poprawiają siłę mięśni i równowagę.
- Odpowiednia dieta: dieta bogata w białko (mięso, ryby, produkty mleczne, jajka), błonnik, antyoksydanty (witaminy C i E, flawonoidy) i kwasy omega-3 może zapobiegać niedożywieniu i osłabieniu.
- Kontrola chorób przewlekłych: właściwe leczenie chorób współistniejących jest kluczowe dla spowolnienia postępu kruchości.
- Wczesna interwencja: obserwacja zmian w zachowaniu i aktywności seniora pozwala na wczesne wdrożenie działań zapobiegawczych.
Dodatkowo osoby starsze często przyjmują wiele leków dziennie, co zwiększa ryzyko interakcji między nimi. Kruchość senioralna i nadmiar leków to problemy, które się napędzają, ponieważ nadmierne stosowanie leków zwiększa ryzyko kruchości, a jednocześnie osoby
z syndromem kruchości są bardziej podatne na niepożądane efekty leków i rozwój powikłań. Właściwa opieka i profilaktyka mogą znacznie poprawić jakość życia seniorów dotkniętych tym problemem. Najważniejsza jest obserwacja codziennego funkcjonowania seniora i szybkie reagowanie w sytuacji pojawiających się zmian.
Tytuł zadania publicznego: Ochrona Zdrowia Psychicznego Seniorów- "Pozytywny Senior"
Zadanie publiczne finansowane ze środków Samorządu Województwa Mazowieckiego
