„Może przesadzasz?”, „Nigdy tak nie powiedziałem”, „To tylko w twojej głowie”.
Wyobraź sobie sytuację, w której coraz częściej zaczynasz wątpić we własną pamięć, emocje i ocenę rzeczywistości. Jesteś przekonany, że coś się wydarzyło, ale druga osoba stanowczo temu zaprzecza. Z czasem zaczynasz zastanawiać się, czy rzeczywiście nie przesadzasz. Czy to możliwe, że źle pamiętasz? A może problem tkwi w tobie?
Tak właśnie działa gaslighting – jedna z najbardziej podstępnych form manipulacji psychologicznej. To przemoc psychiczna polegająca na systematycznym podważaniu postrzegania rzeczywistości przez drugą osobę. Celem manipulatora jest wzbudzenie w ofierze zwątpienia we własne myśli, wspomnienia, uczucia i osądy. Do najczęstszych zachowań należą zaprzeczanie faktom mimo dowodów, przekręcanie wydarzeń, bagatelizowanie emocji drugiej osoby, obwinianie ofiary za problemy w relacji, podważanie pamięci i kompetencji rozmówcy, przedstawianie ofiary jako osoby przewrażliwionej lub niestabilnej emocjonalnie. Gaslighting bywa niezwykle skuteczny, gdyż każdy człowiek potrzebuje poczucia bezpieczeństwa i akceptacji. Gdy manipulatorem jest partner, rodzic, przyjaciel lub przełożony, naturalnie zakładamy, że możemy ufać tej osobie. To pewnego rodzaju wzór, który chcemy, uważamy, że powinniśmy naśladować.
Skutki gaslightingu:
- obniżone poczucie własnej wartości,
- chroniczny lęk,
- problemy z podejmowaniem decyzji,
- poczucie winy,
- objawy depresyjne.
Niezwykle ważne jest, aby bronić się przed gaslightingiem. Należy ufać swoim doświadczeniom, dokumentować sytuacje, które wzbudzają podejrzenia, rozmawiać
z zaufanymi osobami, stawiać granice, korzystać z pomocy specjalistów.
Gaslighting nie pozostawia widocznych śladów przemocy, ale jego skutki mogą być bardzo dotkliwe. Zdrowa relacja opiera się na wzajemnym szacunku i dialogu, a nie na podważaniu czyjejś rzeczywistości.
Tytuł zadania publicznego: „Stop Przemocy 2024-2026”
Zadanie publiczne dofinansowane ze środków Samorządu Województwa Mazowieckiego
